میکروسکوپ چیست؟

میکروسکوپ ابزاری است که به دلیل داشتن عدسی‌های بسیار قوی، میتوان اجسام بسیار ریز، مانند سلول‌ها، باکتری‌ها و ساختارهای مولکولی را که با چشم غیرمسلح قابل دیدن نیستند را مشاهده کرد.

میکروسکوپ (Microscope) از دو بخش اصلی تشکیل شده است: یک سیستم عدسی شیئی (Objective) که در نزدیکی نمونه قرار دارد و یک سیستم عدسی چشمی (Eyepiece) که اپراتور از طریق آن مشاهده می‌کند.

کاربرد میکروسکوپ

• زیست‌شناسی و پزشکی: مشاهده بافت‌ها، سلول‌ها، شناسایی عوامل بیماری‌زا (باکتری‌ها، ویروس‌ها) و تشخیص بیماری‌ها

• صنعت و مهندسی مواد: بررسی ساختار مواد، کنترل کیفیت قطعات الکترونیکی و متالورژی

• زمین‌شناسی: آنالیز نمونه‌های معدنی و سنگ‌ها

• تحقیقات و آموزش: ابزار اصلی در آزمایشگاه‌های تحقیقاتی و آموزشی

انواع میکروسکوپ‌

1. میکروسکوپ نوری (Optical Microscope)

نور مرئی برای مشاهده نمونه استفاده می‌کند.

انواع میکروسکوپ نوری:

• میکروسکوپ ساده : فقط یک عدسی دارد، شبیه ذره‌بین.

• میکروسکوپ مرکب:چندین عدسی دارد و بزرگنمایی بیشتری ایجاد می‌کند

2. میکروسکوپ الکترونی (Electron Microscope)

از پرتوهای الکترونی به جای نور استفاده می‌کند.

قدرت بزرگنمایی و وضوح بسیار بالاتری نسبت به میکروسکوپ نوری دارد.

3. میکروسکوپ فلورسانس (Fluorescence Microscope)

از نور فلورسانس برای روشن کردن نمونه استفاده می‌کند.

معمولاً برای مشاهده پروتئین‌ها، DNA، و سلول‌های خاص برچسب‌گذاری شده به کار می‌رود.

4. میکروسکوپ پلاریزان (Polarizing Microscope)

برای بررسی مواد بلوری، کانی‌ها و الیاف استفاده می‌شود.

نور پلاریزه شده عبوری از نمونه به تحلیل ساختار کمک می‌کند.

5. میکروسکوپ کنتراست فاز (Phase Contrast Microscope)

برای مشاهده سلول‌های زنده و نمونه‌های شفاف بدون رنگ‌آمیزی مناسب است.